Sentymental - kierunek umysłowy
Na idee sentymentalizmu silny wpływ wywarł JJ. Rousseau, zwłaszcza jako autor powieści Nowa Heloiza. Sentymentalizm gloryfikował uczucie, wyznawał wiarę we wrodzoną dobroć człowieka, przeciwstawił życiu miejskiemu wiejską egzystencję wspólnoty ludzkiej, a przekonanie o możliwości powrotu do naturalnej, pierwotnej prostoty łączył z zakwestionowaniem moralnych wartości postępu cywilizacyjnego. Sentymentalizm ukształtował nowy typ bohatera, przedstawiciela klas średnich (najczęściej mieszczaństwa), człowieka uczuciowego, o postawie indywidualistycznej. Znaczną rolę odgrywały motywy przyrody, traktowanej jako współuczestnik sytuacji ludzkiej. Sentymentalizm wyrastał z przekonania, że źródłem twórczości literackiej są przeżycia wewnętrzne, jej celem zaś - autoanaliza oraz refleksja nad miejscem człowieka w świecie i kształtowaniem autentycznych więzi międzyludzkich. Dzieła literackie miała cechować "czułość" i - w warstwie kompozycyjno-stylistycznej - prostota. Literatura sentymentalizmu dążyła do wykształcenia form analizy psychologicznej, a zarazem przejawiały się w niej tendencje dydaktyczno-moralizatorskie. Sentymentalizm rozwinął gatunki głównie spoza repertuaru poetyki kla-sycystycznej; w poezji głównie sielankę i pieśń liryczną (]. Thomson, Th. Gray, W. Cowper, L. Hölty, J.H. Voss, F. Karpiński, A. i K. Brodzińscy); powieść (S. Richardson, O. Goldsmith, L. Sterne Podróż sentymentalna, Ch.F. Geliert, A. Radiszczew, N. Karamzin, M. Wirtemberska, F. Bernatowicz, F. Skarbek); dramat mieszczański oraz tragedię domową i francuską komedię łzawą (R. Steele, E. Moore, D. Diderot, L.S. Mercier).